Beyin Cerrahisi ve Nöroradyoloji Anlaşmazlığı

November 6, 2016

Yeni Sağlık Bakanı Sayın Dr. Mehmet Müezzinoğlu’nun atanması ile ilgisi olabilir mi emin değilim ancak, girişimsel nöroradyolojik uygulamalara çekidüzen vermek, kontrolsüz bir şekilde uygulanmakta olan bu işlemlerde kullanılan ve belli başlı bazı Amerikan ve uluslararası firmaların ürettiği son derece pahalı sarf malzemeleri nedeni ile kamu maliyesinin milyarlarca dolar zarara uğratılmasının önüne geçmek için, son aylarda sağlık sektörlerinde iyi yönde bazı düzenlemelerin getirilmeye çalışıldığına tanıklık etmekteyiz. Bildiğiniz üzere Ocak-2013 ayı başında beri Sağlık Bakanlığı ve Çalışma Bakanlığının istemleri doğrultusunda çeşitli sistem hastalıklarının tedavisinde yapılacak anjiografik girişimsel işlemlerin uygulanabilmesi ile ilgili, bu hastalıklar ile ilgili klinisyenler tarafından oluşturulan bir komisyon kararı alınmasızorunlu hale getirilmiştir. Önceleri bu işlemler yalnızca bir radyoloji uzmanın belirlediği endikasyonla gerçekleşiyordu. Hastaları için büyük bir özveri ile çalışan hekimlerimizi temelsiz ve onur kırıcı suçlamalardan koruyacak ve kamu maliyesini ciddi derecede zarardan kurtaracak bu uygulama, tarafımızca geç kalınmış ancak son derece yerinde bir karar olarak değerlendirilmektedir. Bu uygulamadan her ne sebeple olsun geri adım atılmasının devletin menfaatine aykırı olacağınıdüşünmekteyiz. Çünkü, gereksiz ve zorlama endikasyonlarla yapılan girişimsel işlemlerin maliyeti, (özellikle nöroradyolojik işlemlerin), normal bir cerrahi işlemin maliyetinin ortalama on katına kadar ulaşmaktadır. Örnek vermek gerekirse, bir beyin damarında kanamaya yol açan veya açma riski olan damar genişlemesi (anevrizma), cerrahi yöntemler ile yaklaşık 5 bin TL’e fatura edilebilirken, aynı hastalık girişimsel müdahale ile kamuya 50 bin TL’e fatura edilmektedir. Tebliğ sonrası Erciye Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirürji Anabilim Dalı öğretim üyeleri olarak açık cerrahi işlemle başarılı olarak tedavi edilebilecek olguların anjiografik girişimsel işlemleri için getirilen bazıtaleplerine, hastalara klinik ve kamuya maliyet açısından bir avantaj sağlamaması nedeni ile komisyon üyesi olarak onay vermiyoruz. Bu kararlarımızın doğruluğunu da her yerde bilimsel olarak rahatlıkla savunabiliriz. Buna karşılık söz konusu girişimsel işlemlerin şehrimizde bulunan bazı kurum hastanelerinden alınan komisyon kararları gerekçe gösterilerek (tıp fakültesi komisyonu by-pass edilerek) gerçekleştirildiğini bilmekteyiz.
Santral sinir sisteminin nörovasküler hastalıklarının (anevrizma, arteriyovenöz malformasyon ve tıkayıcıdamar hastalıkları, vb.) cerrahi tedavisi, bu konuda yoğun bir uzmanlık sonrasıeğitim almış ve belirli bir birikime sahip nöroşirürji uzmanları tarafından uygulanabilecek zorluktaki tedavilerdir. Bu nedenle böyle bir eğitim ve birikime sahip olmayan birçok nöroşirürji uzmanı tarafından olgular, cerrahisinin zor ve riskli olması gerekçe gösterilerek girişimsel nöroradyolojik tedaviler için yönlendirilebilirler. Takdir edilmelidir ki bu yönlendirmelerin çoğu bu cerrahilerin yapılamadığı bazı eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışan uzmanlar tarafından yapılmaktadır. Sonuçta, bu olgulara donanım eksiği bulunan devlet veya üniversite hastanesinde çalışmakta olan ve yine deneyim eksiği bulunan nöroşirürji uzmanlarının bulunduğu konsey kararı ile tıp fakültesi hastanelerinde girişimsel işlemler yapılmaktadır. Ayrıca bu olgularda oluşacak bir komplikasyon durumunda (işlem sırasında kanama, damar tıkanması, damar yırtılması, vb), cerrahi ekibin olguya yapılan işlemden habersiz olması nedeni ile, acil bir müdahale edilmesi söz konusu olsa bile, önceden hazırlıklar yapılmamışolacağından (yoğun bakım üniteleri veya ameliyathanelerin hazır tutulması gibi), hastalarda komplikasyonlar ölümcül olabilecektir. Bu hasta güvenliği açısından son derece tehlikeli bir durumdur. Böyle bir durumun oluşmasına katkıda bulunmak, hem etik olarak hem de bilimsel olarak doğru değildir. Yaşanacak hayati ve hukuki sorunların önüne geçmek için yapılacak nöroradyoloji işlemin uygunluğu ile ilgili kararın alınacağı konseyin, nihai işlemin yapılacağı hastanede görevli nöroşirürji ve nöroradyoloji uzmanları tarafından oluşturulmasının zorunlu hale getirilmesi bununla ilgili bağlayıcı düzenlemenin yapılması ileride oluşabilecek etik ve hukuki sorunları önlemek açısından önem arzetmektedir.
Aslında bu konudaki temel karışıklık veya yanlışlık, bu hastalıkların (anevrizma, arteriovenöz malformasyon, tıkayıcı serebrovasküler hastalıklar) tedavisinin yanlızca lezyonların kapatılmasından ibaret olması şeklinde anlaşılmasından kaynaklanmaktadır. Nöroradyologların bu yanlış değerlendirmesi, onların bu hastaların işlem sonrasındaki süreçte ne gibi komplikasyonlar ile karşılaştığını bilmemelerinde de kaynaklanıyor olabilir. Çünkü intravasküler olarak anevrizma veya arteriovenöz malformasyon kapatıldıktan sonra hastanın izlenme sürecindeki gelişmelerden çoğu kez habersizdirler. Bu olgularda karşılaşılan hidrosefali, vazospazm, su ve elektrolit imbalansı, kardiyovasküler komplikasyonlar, embolik komplikasyonlar ve enfeksiyonlar gibi ölümcül veya sakat bırakıcı sorunların üstesinden yalnızca klinisyenler (gerekli bilgi ve deneyime sahip nöroşirürji ve nöroloji uzmanları) gelebilir. Hekimlikteki lisan üstü eğitim ile radyoloji uzmanı ünvanı kazanan bu meslektaşlarımız, aslında bir klinisyen değildir ve hastaları yataklı servislerde takip etme ve bunlara tedavi amacı ile reçete düzenleme yetkileri de yoktur. Bu nedenle, bu olgularda tedavi sorumluluğu bir klinisyene ait olmalıdır. İskemik serebrovasküler hastalıkların (anevrizma, arteriovenöz malformasyon, tıkayıcı serebrovasküler hastalıklar) her türlü tedavisi ile ilgilenebilme yetisine sahip olacak şekilde donanıma haiz olarak yetiştirilen Nöroşirürjenler ve Nörologlar, bu olguların girişimsel tedavilerini de yapma yetkisi ile yetkilendirilmelidir. Bu yetki için gerekirse Yüksek Öğretim Kurumu veya Sağlık Bakanlığının belirlediği merkezlerde, yine belirlenen sürelerde yapılacak kurslar zorunlu olabilir. Ancak bu girişimsel işlemler mutlaka bir klinisyen tarafından yapılmalı ve hastaların girişim sonrası olabilecek komplikasyonları da yine girişimi yapan hekim tarafından tedavi edilmelidir.
Saygıyla duyurulur.

 

Please reload

Recent Posts

Please reload

Stay Up-To-Date with New Posts

Search By Tags

Please reload

  • Black YouTube Icon
  • Black Instagram Icon

© Prof. Dr. Ali Kurtsoy, Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı